সংগীতত তাল আৰু লয়ৰ আৱশ্যকতা

পৰিচয় : 

গীত, বাদ্য আৰু নৃত্য এই তিনিও কলাৰ সমন্বয়ত সৃষ্টি হয় সংগীত (music)। সেয়েহে, সংগীত বুলি ক'লে তাল আৰু লয়ৰ সমাহাৰ নিশ্চয় থাকিবই। এই লেখাটিৰ জৰিয়তে সংগীতত তাল আৰু লয়ৰ আৱশ্যকতা সম্পৰ্কে আলোচনা কৰা হৈছে।

সংগীতৰ সংজ্ঞা :

সংগীত বুলিলে গীত, বাদ্য আৰু নৃত্যৰ সংমিশ্ৰণ দেখা যায়। তথাপি এই তিনিটা ক'লাৰ ভিতৰত গীতেই প্ৰধান বুলি প্ৰাচীন কালৰ পৰা মানি অহা হৈছে। যিহেতু নৃত্য বাদ্যৰ অধীন, বাদ্য গীতৰ অধীন। সেয়েহে গীতৰ প্ৰাধান্য হেতু এই বিদ্যাৰ নাম হ'ল "সংগীত"। 

সেয়েহে, সংগীতৰ সংজ্ঞা কি বুলি ক'লে আমি ক'ব পাৰোঁ যে গীত, বাদ্য আৰু নৃত্য এই তিনিও ক'লাৰ সমন্বয়ক একেলগে সংগীত বোলা হয়।

সংগীতত তাল আৰু লয়ৰ আৱশ্যকতা :

সংগীতত তাল rhythm in music আৰু লয়ৰ আৱশ্যকতা সম্পৰ্কে জনাৰ আগতে আমি জানিব লাগিব তালৰ সম্পৰ্কে। অৰ্থাৎ তাল মানে কি? তাল শব্দৰ অৰ্থ হৈছে প্ৰতিষ্ঠা।তাল শব্দটো তল্ ধাতুৰ পৰা আহিছে। অৰ্থাৎ যিহৰ ওপৰত গায়ন,বাদন আৰু নৃত্যৰ প্ৰতিষ্ঠা হয় তাৰ কাৰ্যৰ হিচাপকে তাল বোলা হয়।

যিদৰে সংগীতৰ নাদৰ পৰা শ্ৰুতি,শ্ৰুতিৰ পৰা স্বৰ আৰু স্বৰৰ পৰা ৰাগৰ উৎপত্তি।ঠিক সেইদৰে কালৰ পৰা লয়,লয়ৰ পৰা মাত্ৰা আৰু মাত্ৰাৰ পৰা তালৰ জন্ম হৈছে। তাল মঞ্জৰী পুথিৰ মতে শিৱৰ তাণ্ডৱৰ পৰা আদি অক্ষৰ 'তা' আৰু পাৰ্বতীৰ লাস্যৰপৰা 'ল' অক্ষৰ লৈ তাল শব্দৰ সৃষ্টি।

সংগীতত তালৰ আৱশ্যকতা :

গীত,বাদ্য আৰু নৃত্য এই তিনিও টা ক'লাৰ আধাৰেই হ'ল তাল। সংগীত তালৰ ওপৰত নিৰ্ভৰশীল। সেয়েহে, তাল অবিহনে সংগীত কেতিয়াও সম্পূৰ্ণ হ'ব নোৱাৰে। আনহাতে বেতালত প্ৰয়োগ হোৱা সংগীতো কেতিয়াও সুমধুৰ হ'ব নোৱাৰে। তাল দেখাবলৈ সংগীতত হাতত চাপৰি বজাই দেখুওৱা হয়,যাক তালি বোলা হয়। আনহাতে য'ত চাপৰি নবজোৱাকৈ কেৱল ইঙ্গিতৰ দ্বাৰা দেখুওৱা হয় তাক কোৱা হয় খালি বা শুদা।

সংগীতত লয়ৰ আৱশ্যকতা :

কালৰ সমান্তৰাল গতিৰ পৰিমাপক লয় বোলা হয় আৰু গায়ন বাদনৰ পৰিমাপকেই তাল বোলা হয়। ইয়াৰ পৰাই বুজা যায় যে সংগীতত লয় আৰু তালৰ আৱশ্যকতা কিমান বেছি। কিয়নো লয় অবিহনে তাল হ'ব নোৱাৰে।যাৰ বাবে সংগীতত লয়ৰ গুৰুত্ব সবাতোকৈ বেছি।এই লয়ক মূল তিনিটা ভাগত ভাগ কৰা হয়।যেনে -

• বিলম্বিত লয়। 

• মধ্য লয় আৰু 

• দ্ৰুত লয়।

বিলম্বিত লয়ৰ গতি ধীৰ হয়।যেতিয়া বিলম্বিত লয়ৰ গতি দুগুণ হয়, তেতিয়া সেই লয়ক মধ্য লয় আৰু মধ্য লয়ৰ দুগুণক দ্ৰুত লয় বোলা হয়।

সামৰণি :

মানৱ সভ্যতাৰ আৰম্ভণি লগে লগে হয়তো সংগীতৰো জন্ম। সেয়েহে, পৃথিৱীত হয়তো এনে লোক নাই যি সংগীতক ভাল নাপায়। একোটা সুমধুৰ সংগীতৰ ধ্বনিয়ে দুখ-বেজাৰ সকলো পাহৰাই আনন্দ দিয়াৰ লগতে মন মগজুক শান্তি প্ৰদান কৰে। সেয়েহে,সংগীতত তাল আৰু লয়ৰ আৱশ্যকতা অতিকৈ প্ৰয়োজনীয়। যিহেতু,তাল আৰু লয় হীন সংগীত কেতিয়াও সুমধুৰ হ'ব নোৱাৰে আৰু মানুহৰ মনত সাজ বহুৱাব নোৱাৰে। গতিকে সকলোৱে আকোঁৱালি ল'ব পৰাকৈ তাল আৰু লয়ৰ সমাহাৰত সৃষ্টি কৰা সংগীতেই 'চিৰসেউজ' ৰূপত সকলোৰে হৃদয়ত বাজি থাকে আৰু থাকিবও।।

• আৰু পঢ়িব পাৰে- সত্ৰীয়া নৃত্যৰ তিনি ভাগ।

Author – Srimanta Borah

নমস্কাৰ বন্ধু-বান্ধৱী সকল, মই শ্ৰীমন্ত বৰা বৰবায়ন, Satriya Sanskriti নামৰ এই ব্লগ উৱেবচাইতটিৰ প্ৰতিষ্ঠাতা ও লেখক। এই ওৱেবচাইতটিৰ জৰিয়তে ভাৰতীয় শাস্ত্ৰীয় নৃত্য সমূহৰ লগতে অসমৰ সকলো প্ৰকাৰৰ কলা-সংস্কৃতি বিশেষকৈ সত্ৰীয়া সংস্কৃতি বিষয়ক বিভিন্ন তথ্য সম্পূৰ্ণ শুদ্ধ ৰূপত আপোনাসৱলৈ আগবঢ়াবলৈ চেষ্টা কৰিছোঁ। আশা কৰোঁ আপোনালোকৰ সুন্দৰ মতামত সমূহে আমাক আৰু প্ৰেৰণা দিয়াৰ লগতে উৎসাহ প্ৰদান কৰিব। 🙏

🌐 Website 📘 Facebook ✉️ Email